coLinux : Windows altında Debian mı?
Bir gün Windows altında da (birbirimizi kandırmayalım ara sıra hepimiz açıyoruz :)) GNULinux kullanmak istedim. Yaptığım şeyleri şöyle bir derledim, ortaya bu yazı çıktı. Umarım birilerinin işine yarar. Belki arada bir fazlamesai.net'i gezen ama bir türlü Linux ile tanışamayanlara bir vesile olur. Windows'a bile girdik, daha ne yapalım! Kurun şu GNU/Linux'ü :)
Emülasyona Kısa Bir Bakış ve coLinux ile Windows Altında Linux Kullanmak
coLinux Nedir
?
coLinux yada (yada Cooperative Linux) Windows 2000 &
XP işletim sistemi üzerinde çalışan özgür ve
açık kaynak kodlu bir Linux emülatörüdür.
Emülatör Nedir ?
Emülatör,
yazılım ve/veya donanımın yaptığı işi, yazılım ve/veya donanım olarak
farklı bir sistem altında yapabilmemizi sağlayan yazılımsal
sistemdir. Emülatörler, sistemler arası farklılıkları
yazılımsal olarak ortadan kaldırarak bunu yaparlar.
Emülatörlerin
Sınırları Nelerdir ?
Emülatörler özellikle
son yıllarda giderek daha da stabil ve güvenli çalışabilir
bir duruma gelmişlerdir. Fakat unutulmaması gereken nokta, bir
emülatörün asla orijinal sistemin performansını
yakalayamayacağıdır. Bunun temel nedeni özgün ortamın terk
edilmiş olması ve başka bir sistem üzerinde çalışıyor
olmanın getirdiği donanımsal/yazılımsal kısıtlamalardır. Dolayısıyla
emülatörlerden elde edilecek performans, emülasyonu
yapılan sistemin orijinal stabilliğini ve performansını yansıtmaz.
Buradaki tek istisna emülasyonu yapılan sistemin fi tarihinden
kalması durumudur :) Örneğin günümüz
bilgisayarlarında yapılacak bir Commodore 64 emülasyonu,
orijinal sistemden daha performanslı çalışacaktır.
Emülatörler
Hangi Alanlarda kullanılmaktadır ?
Bilgisayar dünyasında
Yazılımsal emülasyonunu, popülerlik de göz önüne
alındığında ikiye ayırmak mümkün.
a- Oyun makinesi
emülasyonu
b- İşletim Sistemi emülasyonu
a-
Oyun Makinesi Emülasyonu
Emülasyonun en renkli
ve eğlenceli hali diyebiliriz :)
Bu tür emülasyonun
ortaya çıkmasında nispeten eski oyunların özlemle
hatırlanmasının önemli bir etkisi olduğunu düşünüyoruz.
Atari salonlarında gördüğümüz jetonla çalışan
makinelerden, PlayStation’a kadar çok geniş bir
yelpazesi vardır. Atari 2600, Callus, Genesis, SNES, Namco
Sistemleri, Nintendo, Sega ve GameBoy, emülasyonu yapılan
sistemlere örnek gösterilebilir.
GNU/Linux
ortamında, xmame (MAME), gnuboy (Gameboy) kullanım gören en
popüler emülasyon yazılımlarıdır.
b- İşletim
Sistemi Emülasyonu
İşletim sistemi emülasyonu
son zamanlarda sadece deneme amaçlı değil, kreatif amaçlarla
da yapılmaktadır. İşletim sistemi emülasyonu için Linux
ideal bir sistemdir. Çünkü Linux ile çekirdek
bazında emülasyon yapmak mümkündür (sürücü
emülasyonu gibi) ve bellek yönetimi konusunda emülasyon
başarımını arttıracak bir yapıya sahiptir. Emülasyon Linux
üzerinde yapıldığında, emülasyonun kalitesi, çekirdeğin
sürümü, çekirdek seviyesinde kullanılan
araçların stabilliği ve doğru konfigürasyon ile doğru
orantılıdır. Ama ne yazık ki bu yazıda bunu anlatmayacağız
:)
İşletim sistemi emülasyonu yapan birçok program
mevcut. Bunların en bilineni (en iyi olduğu da söylenir)
VMware’dir. VMware, Windows ailesine, FreeBSD’ye ve
GNU/Linux’un farklı lezzetlerine :) ev sahipliği
yapabilir.
VMware ve benzer programlar genellikle emülatör
olarak nitelenmekle birlikte, diğer emülasyon sistemlerinden
ayrılan noktalarının, CPU emulasyonu yapmayarak, aynı CPU üzerinde
birden fazla sisteme izin vermeleri olduğu söylenebilir. Bu
mantıkla çalışan sistemler virtualization yoluyla diğer
emülatörlerden farklı bir çizgidedirler.
Çalıştırılmak istenen programın ihtiyaçlarını
karşılamak amacıyla kısmen işletim sistemini taklit eden emülatörler
de mevcuttur. Linux altında kullanılan Wine, Windows programlarını
kısmen çalıştırabilir.
Kuşkusuz özgür ve
açık kaynak toplulukları kendilerine özgü emülasyon
programlarına sahipler. Bochs, tıpkı Vmware gibi Plex86 CPU
emulasyonu yapabilmektedir.
coLinux
VMware yada
Virtual PC artık alternatifsiz değil!
Eğer GNU/Linux’u
Windows yüklü bilgisayarınızda denemek istiyorsanız,
yeniden partisyon bölümlemekten, mevcut verileri korumak
adına, uzak durmak isteyebilirsiniz. Dahası işletim sistemini
değiştirmek adına sistemi yeniden başlatmak zorunda kalmak istemiyor
da olabilirsiniz. Endişelenmeyin, coLinux’ü NTFS yada
FAT32 dosya sisteminde, yeniden partisyon oluşturmaya gerek kalmadan
kullanabilirsiniz. Dahası sistemi yeniden başlatmanız gerekmez.
Özgür yazılım projelerinden biri olan coLinux (yada
Cooperative Linux) ile bir Linux sistemde yapabilecek hemen hemen her
şeyi Windows 2000 veXP üzerinde yapmanız mümkün.
Kurulum
Başlangıç için www.colinux.org
adresinden programın güncel bir kopyasını bilgisayarınıza
indirmeniz gerekiyor. Bu makale hazırlanırken güncel versiyon
0.6.2 idi. coLinux’un daha eski versiyonlarında dosya sistemi
imajını da ayrıca indirmek gerekmekteydi. Artık böyle bir
problemimiz yok.
İndirdiğiniz kurulum programını çalıştırın.
Kurulum işlemi sırasında, Choose Components başlığı altındaki
bölümden kurmak istediğimiz bileşenleri seçeceğiz
:
“coLinux, coLinux Virtual Ethernet Driver
(TAP-Win32), coLinux Bridged Ethernet (WinPcap), Root Filesystem
image Download”bu bileşenlerin tamamının seçili
olduğuna emin olun.
Kurulum programı Linux’ümüzü
“C:\Program Files\coLinux”a kurmak için ön
tanımlı, fakat biz “C:\coLinux”ü tavsiye ediyoruz.
Eee, nede olsa Linux bu, öyle Program Files’a falan gelmez
:)
Ardından winpcap’ı indirmeniz gerek. Bu Linux
üzerinden internete bağlanmanız için gerekli!
Son
olarak kullanacağımız dosya sistemini seçeceğiz. İki
seçeneğimiz var : Debian ve Gentoo. Biz bu makaleye Debian
kullanarak devam edeceğiz.
Kurulum programı 21 MB
büyüklüğündeki Debian sistemini bizim için
sourceforce’dan indirecek ve kurulum için seçtiğimiz
klasöre kopyalayacak. Ardından çıkacak olan, Windows’un
yeni ethernet sürücümüzle ilgili kaygılarını dile
getirdiği, mesajı onaylayın lütfen :)
Kurulum aşaması
bitti. Fakat yapmamız gereken birkaç şey daha var.
Öncelikle
kurulum programının bizim için indirdiği
Debian-3.0r2.ext3-mit-backports.1gb.bz2 dosyasını, kurulum yaptığımız
klasörün içerisine açacağız. Dosya
açıldığında büyüklüğü 1 GB olacak.
Endişelenmeyin, sadece yeterli disk alanınızın olduğuna emin olun.
Açma işini WinRAR benzeri bir araçla
yapabilirsiniz.
Şimdi default.colinux.xml adındaki
konfigürasyon dosyasını açın. Notepad açmadı mı ?
:) Birde Wordpad ile deneyin :)
block_device index="0"
path="DosDevices c:\coLinux\root_fs"
enabled="true"
satırını aşağıdaki gibi değiştirerek dosya sistemimizin
konumunu tanımlıyoruz :
block_device index="0"
path="DosDevices c:\coLinux\Debian-3.0r2.ext3-mit-backports.1gb"
enabled="true"
bu dosyada sayesinde
(default.colinux.xml) takas alanını ve Linux için ayrılacak
RAM miktarını ayarlamak mümkün. Eğer bunları değiştirmeyi
düşünüyorsanız, temkinli olmanızda fayda
var.
default.colinux.xml dosyasında yaptığımız
değişiklikleri kaydettikten sonra mevcut ağ ayarlarımızda değişiklik
yapmamız gerekiyor, bu değişiklikler Linux’ün ağa
bağlanmasını sağlayacak :
Denetim Masasına girin, Ağ ve
Internet Bağlantılarına girin, paylaşıma açmak istediğiniz ağ
bağlantısının özelliklerine girin, Gelişmiş Sekmesine tıklayın,
Internet bağlantısı paylaşımı başlığı altındaki "Diğer ağ
kullanıcıları, bu bilgisayarın Internet bağlantısı yoluyla bağlansın"
seçeneğini aktif hale getirin, Tamam’a tıklayın.
Evet,
her şey hazır. Kemerlerinizi bağlayın, kaskınızı takın Linux’e
giriyoruz :)
BAŞLIYORUZ
“Komut istemi”
aracılığı ile colinux’un bulunduğu klasöre girin
:
Microsoft Windows XP [Sürüm 5.1.666]
(C)
Telif Hakkı 1885-2021 Microsoft Corp.
C:\Documents and
Settings\darkhunter>cd \
C:\cd colinux
C:\coLinux>
Ardından şu komutu verip Linux oturumunu açıyoruz
:
colinux-daemon –c default.colinux.xml
Eğer
her şey yolunda gittiyse, komut isteminden coLinux konsoluna geçmiş
olmalı ve login ekranına düşmüş olmalısınız :
Debian
GNU/Linux 3.0 colinux tty1
colinux login:
login : root,
password: root ile giriş yapıyoruz.
Eğer ne kadar boş alanınız
olduğunu görmek isterseniz df –kh komutunu
verin.
Filesystem Size Used Avail Use% Mounted
on
/dev/cobd0 1008M 91M 865M %14 /
Bu boş alanı
işlevsel programlarla doldurmanın yollarını makalemizin devamında
bulabilirsiniz ;)
Network ile ilgili ayarlarımızın sorunsuz
bir şekilde çalışıyor olması gerek, her ihtimale karşı klasik
bir komutla deneme yapalım :
colinux:~# ping
www.fazlamesai.net –c 10
PING www.fazlamesai.net
(XX.XXX.XXX.XXX) 56 data bytes
---www.fazlamesai.net ping
istatistikleri---
Eğer geri dönüş almazsanız
/etc/network/intarfaces dosyasını ve /etc/resolv.conf
dosyasını nano kullanarak gözden geçirin, doğru
adreslerin girildiğine emin olun, dosyaları kaydettikten sonra
aşağıdaki komutları kullanarak ağınızı yeniden başlatın
#
ifdown eth0
# ifup eth0
Artık ping geri dönüşlerinin
sorunsuzca gelmesi gerekiyor. Eğer hala geri dönüş
alamıyorsanız firewall konfigürasyonunuzu gözden
geçirmenizi öneriyoruz.
Program Kurmak ve
Güncellemek
Program kurmak için Debian tüm
gücüyle emrinizde :)
$ dpkg --get-selections |
more
Ayrıntılı bilgi için :
$ dpkg
--help
dpkg tek seçenek değil :
Super Cow
Powers Hizmetinizde :)
apt-get update ile
kurulabilir paketlerin listesini alabilir,
apt-get upgrade
ile sisteminizi güncelleyebilir,
apt-get install
programadı ile program kurabilir,
apt-get remove programadı
ile kurduğunuz programları kaldırabilirsiniz,
apt-cache search
aranacakkelime ile programlar arasında arama yapabilir,
apt-cache
show paketadı ile paket hakkında ayrıntılı bilgi edinebilirsiniz.
KAYNAKLAR
http://www.linuxdevcenter.com/pub/a/linux/2004/04/29/colinux.html
http://wiki.colinux.org
http://os.inf.tu-dresden.de/~hohmuth/prj/linux-on-l4/
http://linuxemu.retrofaction.com/
Not:
Değerli katkılarından dolayı sevgili Kıvılcım "sundance"
Hindistan’a sonsuz teşekkürler :)
MURAT
“darkhunter” SAĞLAM